Print
Wednesday, 23 May 2018 06:00

Di Dân Việt Nam Trên Đường ...
Kiến Văn C/N 2018/05/23

... Đến Những Trại Cần Sa Bên Anh

Tại Angres , những di dân Việt Nam trên đường đi tới những trại trồng cần sa bên Anh ... Phóng sự của báo Mediapart ( Pháp ) , bản dịch của Kiến Văn .

Trên đường sang Anh , mỗi năm có hàng trăm người Việt Nam dừng chân ở xã Angres , tỉnh Pas De Calais ( cực Bắc nước Pháp ) , nơi có một trại tạm trú cho Di Dân , được gọi tên là Vietnam City . Sang đến bờ bên kia của eo biển Manche , phần đông sẽ trở thành những nô lệ trong các trại trồng cỏ ( cần sa ) , khác xa những lời hứa hẹn của bọn đầu gấu dẫn đường .

Angres ( Pas-de-Calais ) - Londres ( Royaume-Uni )
Đặc Phái Viên Mediapart

Hoàng hôn phủ xuống căn nhà gạch , những cái đèn lồng màu đỏ đung đưa trong gió Bấc , ánh đèn le lói trong nhà kho bện cạnh . Chiều nay , 20/02/2018 , trong ngôi nhà này , khoảng 30 người ngồi giết thời gian . Mấy người mũ chụp kín đầu , xoa tay chống lạnh . Hai người đang bổ củi . Trong căn phòng ngủ , tường sặc sỡ những nét vẽ nguệch ngoạc , dăm ba người đứng hút thuốc chung quanh lò sưởi . Vài giờ nữa , khi bóng đêm bao phủ cánh rừng bên cạnh căn trại , Họ sẽ đi bộ mấy trăm mét , tới trạm xăng BP ven xe lộ A26 - được gọi là Xa Lộ Người Anh . Như mọi đêm , Họ sẽ tìm cách leo lên những cam-nhông trên bãi đậu , tạm dừng trên đường qua Anh . Căn trại xập xệ nằm ở xã Angres , thuộc tỉnh Pas De Calais , người Di Dân đặt tên nó là Vietnam City . Từ ngày thành lập trại năm 2010 đến nay , chỉ có người Việt Nam đến ở . Ít ai đặt chân tới căn nhà hẻo lánh ấy , nằm sau cơ quan kỹ thuật của xã Angres . Chiều nay , những con người đăm chiêu đó tỏ ra dè dặt . Nhưng cũng có một cậu trẻ lại gần chúng tôi , tươi cười . Cậu Ta là người Việt Nam rất hiếm biết tiếng Anh ở đây . Quê vùng Hà Nội , Cậu Ta đã mất 3 tháng trời mới đi xuyên qua Châu Âu : Ukraina , Đức , Paris , rồi cuối cùng đặt chân tới xã Angres , 4000 dân , nằm giữa vùng mỏ than cũ . Cậu Ta chưa kịp kể xong câu chuyện cá nhân và dự án sang Anh lập nghiệp , thì đã có mấy người tiến đến đứng xunh quanh , dò xét . Theo nhà cầm quyền và các hội đoàn ở Angres , bọn đầu nậu đưa người ngủ ngay tại chỗ , sống chung với khách hàng .

Cách thành phố cảng Calais 100 km về phía Nam , trại Angres là một địa chỉ không mấy ai biết ở Pháp . Nằm bên cạnh một xưởng máy đã bị xếp loại nguy hiểm cấp Seveso , Vietnam City là trạm chót cùng của những Di Dân Kinh Tế Việt Nam đã đi chui xuyên qua Châu Âu , từ Đông sang Tây , trước khi vượt được eo biển sang Anh . Họ dừng chân ở đây sau khi phải trả từ 13 000 đến 15 000 euro cho lộ trình xuyên lục địa . Vincent Kasprzyk , Đại Uý thuộc Lữ Đoàn Lưu Động Tầm Nã ( BMR ) đóng tại Coquelles ( Pas De Calais ) cho biết :
- Nói chung , Họ bay tới Nga rồi vượt biên giới nhiều nước bằng đường bộ rồi mới tới Pháp .

Đi bộ , hay ngồi trong thùng xe cam-nhông , họ băng qua Biélorussie hay Ukraina , Ba Lan , Cộng Hoà Séc , Đức rồi Pháp , với hy vọng sang Anh . Theo lời cô Mimi Vũ , thuộc tổ chức phi chính phủ Pacific Links có trụ sở ở Việt Nam , người đã tới đây nhiều lần :
- Bình thường ở đây có khoảng 10-15 % thuộc lứa tuổi dưới 18 , 20 % phụ nữ , 80 % nam giới , tương đối trẻ .

Ít có gia đình . Tuỳ theo từng thời kỳ , con số lên xuống giữa 70 và 150 tạm trú trong căn nhà do thị xã Cộng Sản cung cấp . Rất khó kiểm kê chính xác vì sự luân vòng diễn ra nhanh chóng . Benoît Decq , thuộc collectif Fraternité Migrants Bassin Minier 62 ( tập thể Huynh Đệ Di Dân Vùng Mỏ 62 ) , một nhóm ủng hộ di dân từ hơn 10 năm nay và được họ tin cậy , cho biết thêm :
- Những năm gần đây , có hàng ngàn người Việt Nam đã đi qua đây . Chỉ vài tháng sau là không còn nhận ra ai nữa .

Di dân và đầu gấu dẫn đường từng đợt kế tiếp nhau . Đợt này vượt qua được eo Manche thì đợt sau thế chân . Julien Gentile , Giám Đốc OCRIEST ( Cơ quan trung tâm Trấn Áp Di Dân Bất Hợp Lệ ) , nói :
- Có nhiều buổi tối trong tuần , chính quyền cảng Calais phát hiện tới hai ba chục người Việt Nam . Công An không thể đi lùng sục mỗi ngày được . Ước đoán của chúng tôi là luồng di dân từ Pháp sang Anh khá lớn . Điều này cũng lạ vì dung lượng của trại Angres là nhỏ so với lưu lượng ước tính ấy .

Dòng buôn người diễn ra đều đặn , bọn đầu gấu dẫn đường rất có tổ chức . Theo Julien Gentile , trong trại , có nhiều đường dây khác nhau , có khi lên tới 4-5 đường dây . Đầu gấu căn dặn khách hàng : cảnh giác đối với người dân bản địa , kín miệng . Theo các hội đoàn , thì bọn gác cổng ( họ gọi bọn tổ chức đường dây như vậy ) theo dõi chặt chẽ . Chúng tổ chức lộ trình Việt Nam - Anh rất chi li cặn kẽ . Chúng bám sát khách hàng , cũng là con nợ của chúng .

Khác với di dân các nước khác - Kurdistan , Afghanítan , Erythrée , Soudan - có mặt ở miền bắc nước Pháp , người Việt Nam không trả tiền trước , mà lao động trên đường đi để từng bước trả tiền lộ phí - họ làm việc trong các quán ăn , xưởng dệt ... Vincent Kasprzyk cho biết . Trả lời cuộc phỏng vấn của France Terre d’Asile ( báo cáo công bố tháng 03/2017 ) , Cam , 32 tuổi , kể rằng đã làm việc tại một quán ăn Việt Kiều ở Varsovie trong 3 tháng trời để trả phí lộ trình trước khi sang Pháp . Đoạn cuối lộ trình , họ được đưa tới Angres - mà họ cũng chẳng biết tên địa danh này - bằng taxi . Đại Uý Kasprzyk nói tiếp :
- Đoạn đường taxi , mang biển số vùng Paris , có khi phải trả tới 600 euro . Còn tiền phí vượt biển từ Calais có thể tới 10 000 euro ( vào hải cảng Calais rất khó vì những hàng rào kẽm gai , chú thích của ban biên tập Mediapart ) .

Họ chấp nhận cuộc phiêu lưu đắt tiền như vậy , có thể kéo dài nhiều tháng trời , vì Di Dân Việt Nam bị lôi cuốn bởi những lời hứa hẹn hấp dẫn của bọn tổ chức đường dây , rằng sang Anh sẽ kiếm ra công ăn việc làm dễ dàng , lương bổng cao . Mimi Vũ , thuộc Pacific Links , giải thích :
- Họ đến từ những vùng nghèo khó ở Bắc Trung Bộ như Nghệ An , Hà Tĩnh , Quảng Bình ... Những vùng này không có công ăn việc làm , mà lại có truyền thống di cư kiếm sống . Mục tiêu của Họ là kiếm tiền gửi về nuôi gia đình . Bọn lái buôn hứa chắc là hàng tháng Họ sẽ kiếm được từ 1 500 đến 2 000 bảng Anh ( từ 1 680 đến 2 250 euro ) , nên Họ chấp nhận trả giá cao để đi cho bằng được . Họ tin tưởng sẽ trả xong nợ và hàng tháng sẽ gửi về nhà 1 000 bảng Anh .

Số đông cũng biết là ở Anh , Họ sẽ đi làm chui . Nhưng khi đặt chân tới Angres , Họ cũng chưa biết cuộc sống của Họ ở Vương Quốc Anh sẽ thực sự như thế nào .

Sau một trận thư hùng ở Angres đầu gấu Việt đã chiến thắng

Tại thành phố nhà gạch màu đỏ này , người dân Angres cũng quen dần với sự hiện diện của những người di dân kín đáo ấy . Tổ chức Huynh Đệ đã quyết định giúp người Việt Nam , bởi vì , theo lời Benoît Decq :
- Họ là những nạn nhân . Tất nhiên có bọn khốn kiếp tổ chức đường dây , nhưng chúng tôi phải giúp những nạn nhân . Cho nên , mỗi cuối tuần , người trong nhóm chúng tôi đưa họ đi tắm [ trại có căn nhà , nhà kho , cầu tiêu , nhưng không có nhà tắm - CT BBT ] , mang củi đến cho Họ , giao dịch với Họ bằng bàn tay và máy dịch Google ... Về phần Họ thì họ phải đi chợ bằng tiền riêng .

Trong nhà kho lộng gió , kê mấy dãy bàn dài . Trên trần , treo một quả cầu lóng lánh những mặt gương nhỏ .

- Chúng tôi tổ chức những bữa ăn chung với họ , như trong dịp Tết vừa rồi [ ngày 16/02/2018 - CT BBT ] , Benoît Decq giải thích .

Cơ ngơi không chính thức này do chính quyền Angres cung cấp , coi đó là giải pháp đỡ xấu nhất . Một nguồn tin giấu tên cho biết :
- Từ năm 2006 , mọc lên rất nhiều trại như vậy . Trước đó , người Việt Nam sống trong các cánh rừng , gần những trạm xăng , rất là khổ . Ít nhất bây giờ Họ cũng có được một chốn trú chân . Trại này mà bị phá đi , tất nhiên sẽ có một trại mới mọc lên đâu đó ở gần thành phố .

Đúng như thế , từ cuối thập niên 1990 , Angres đã trở thành một trong những địa điểm mà nhiều tổ chức mafia đưa người tranh chấp giành giật nhau .

Ngày 06/02/2018 , những đội OCRIEST đã phát hiện ra cả một Thế Giới dưới lòng đất . Trong một cuộc hành quân chống mafia đưa đường hàng năm vẫn triển khai , họ đã tìm ra hầm bí mật ở giữa rừng . Buộc dây cáp vào gốc cây , họ đã xuống dưới sâu 3 mét , và phát hiện ra những hành lang xây bằng gạch từ thời khai thác mỏ , hành lang dẫn tới những hang lớn . Một trong những địa đạo dẫn tới bên dưới nhà kho Vietnam City . Trong cuộc hành quân này , Công An đã bắt giữ 7 người bị tình nghi nằm trong tổ chức buôn người . Tổng cộng 35 người Việt Nam bị bắt , trong đó có 4 phụ nữ và 8 vị thành niên . Theo nhà cầm quyền , những địa đạo ấy có thể đã được dùng làm nơi ẩn náu cho những người di dân trong những cuộc ruồng bố trên các con đường xuyên qua rừng , dẫn tới trạm xăng BP .

Hệ thống hậu cần cho thấy sự tổ chức kỹ càng của chiến luỹ này . Đối tượng của nó là trạm xăng BP cạnh đó . Trạm xăng này đúng là mục tiêu chiến lược , nó hấp dẫn các mafia tổ chức đường dây như một hòn nam châm . Trạm xăng BP là trạm dừng cuối cùng khi tới cảng Calais hay đường hầm xuyên biển Eurotunnel . Các xe vận tải nặng đậu ở đây , di dân phải tìm cách ẩn mình trong đó .

Bãi đậu xe này , các nhóm người Việt đã giành được sau một trận chiến trường kỳ của cuộc chiến tranh parking vào giữa thập niên 2000 . Những năm ấy , các nhóm đầu gấu tranh giành nhau các trạm đậu xe dọc theo các xa lộ đi qua tỉnh Pas De Calais , trở thành chiến trường của những cuộc giao đấu vũ trang . Đại Uý Vincent Kasprzyk , lữ đoàn BMR , hồi tưởng :
- Người Việt Nam sang Pháp khoảng năm 2002 , Họ nắm một bãi đậu xe trên xa lộ đi sang Bỉ , nhưng sở Cảnh Sát tỉnh đã đóng cửa bãi đậu này . Vì thế , Họ mới tiến về phía Angres .

Bãi đậu BP lúc đó thuộc về tay một người Albanie , tay này bị Ali Tawil , một đầu gấu người Kurdistan , hạ thủ để chiếm lĩnh . Tawil bị truy nã , phải trốn sang Bỉ , trao bãi đậu cho bộ hạ . Bọn này không cầm cự nổi trước nhóm Việt Nam . Nhóm này đã làm chủ bãi BP sau mấy tuần . Đến phiên nhóm này bị tấn công mấy lần , đặc biệt bởi nhóm Tchetchen năm 2009 . Nhưng Họ đã bám trụ suốt 12 năm qua , mặc dầu Công An đã tảo thanh nhiều lần . Benoît Decq nhận xét :
- Ngày nay , không khí khép kín hơn mấy năm trước . Sau các cuộc tảo thanh , chúng tôi [ nhóm Huynh Đệ ] khó nói chuyện với người Việt Nam hơn , bọn cầm đầu rất nghi ngại .

Nô lệ trong các trại trồng cần sa

Ở trại Angres , người Việt di dân rất kín tiếng . Bên kia bờ eo biển Manche , họ gần như tan biến như những bóng ma . Họ đi làm chui , số đông rơi vào kiếp nô lệ mới . Báo cáo của National Crime Agency ( Cục Quốc Gia Tội Phạm ) cho biết trong thời gian từ tháng 10 đến tháng 12/2017 , người Việt Nam là 1 trong 3 nhóm người bị bóc lột nặng nề nhất ( có thể bị lao động cưỡng bức , bóc lột bằng tính dục hay hành hạ tại gia ... ) ở Vương Quốc Anh - hai nhóm kia là người Albanie và chính người Anh .

Mimi Vũ ( thuộc tổ chức Pacific Links ) kể cho chúng tôi :
- Những người tôi gặp ở trại Angres và trại Coquelles , tất cả đều nói với tôi là họ tính sang Anh làm việc ở các tiệm neo [ sửa móng tay ] . Tháng 12/2016 , chính quyền Anh đã khám xét hơn 280 quán bar làm neo ở London , Edimbourg và Cardiff , trong khuôn khổ chiến dịch Magnify , nhằm truy lùng nạn buôn người . Khoảng 100 người , đa số là người Việt , đã bị giam cầm vì vi phạm luật lệ về nhập cư , theo bản tin của đài BBC .

Mối quan tâm nữa của chính quyền và các hội đoàn là nạn buôn người trong các trại trồng cần sa indoor ( trong nhà ) mà nhân công là người Việt Nam . Những đơn vị trồng cỏ lan tràn khắp nước Anh , thành một thương vụ đen khổng lồ . Công An phá án liên tục . Mimi Vũ giải thích :
- Chế ngự thị trường này là các nhóm mafia Việt Nam ( sau đó là các nhóm người Albanie và người Anh , theo tin của Ecpat UK , tổ chức bảo vệ những trẻ vị thành niên ) .

Các nhóm mafia này đã biến di dân Việt Nam thành nô lệ . Mimi Vũ nói :
- Trên đường sang Anh , di dân người Việt ai cũng nói là họ sẽ làm việc tại các quán neo , nhưng sự thật là họ kết thúc cuộc hành trình ở các trại trồng cần sa .

Theo Cục Quốc Gia Thống Kê vùng England và Wales , trong 2 năm 2014 và 2015 , chính quyền đã tịch thu mỗi năm 366 841 cây cần sa , nghĩa là mỗi ngày hơn 1 000 cây ( báo cáo của Uỷ Viên Độc Lập Chống Nạn Nô Lệ ) . Ngày 23/02/ 2017 , Công An Wiltshire ( một hạt ở Tây Nam vùng England ) , đã phát hiện một xưởng trồng cần sa trong một bunker phòng chống bom hạt nhân kiến tạo trong thập niên 1980 , trị giá 1,12 triệu Euro . Trong vụ phá án này , 3 người Việt Nam trồng cỏ - trong đó có một vị thành niên , lao động như những nô lệ , đã bị bắt tại trận .

Những trại trồng cỏ chui đã được phát hiện tại Vương Quốc Anh cách đây 12 năm , khi người ta bắt được một trẻ em Việt Nam tại một trại như vậy , theo lời Chloé Setter , thành viên ECPAT UK , một phụ nữ đã có dịp tiếp xúc với những người đã từng bị cưỡng bức trồng cỏ , trong đó có những em mồ côi bị bắt cóc từ Việt Nam . Trong phi vụ đen tối này , người ta chưa biết gì mấy về những khổ ải mà các nạn nhân đã trải qua . Họ bị giam cầm , có người đêm phải ngủ trên sàn nhà , có người ngủ trong những căn hộ cho thuê . Họ phải chăm bón cần sa , một công việc phải làm theo đúng quy trình tưới nước , nhiệt độ và ánh sáng . Làm không kể ngày giờ , trong những phòng ốc tồi tàn , thiết bị điện khí thô sơ đầy nguy hiểm .

Bọn đầu gấu dùng món nợ lộ phí để hăm doạ và kiểm soát nạn nhân của chúng . Chúng để họ ở một nơi , còn chúng thì ở nơi khác . Chloé Setter kể :
- Mấy tháng đầu , chúng không trả lương , nói là tiền lương được dùng để trừ vào tiền thuê nhà và tiền ăn ... Sau đó , họ bắt đầu làm việc để trả nợ , nhưng với tiền lương , họ không thể nào trả đủ số nợ . Ít khi họ được đi ra ngoài , khi nào đi thì bao giờ bọn chúng cũng có một tên đi kèm . Họ kiếm được rất ít tiền , thường chỉ được trả từ 10 đến 15 bảng [ 11-17 euro ] mỗi tháng , có khi 300 bảng [ 300 euro ] cho 6 tháng , có khi chẳng được trả đồng nào , Cô cho biết . Bọn chúng còn có thể gây áp lực trên gia đình ở trong nước để đòi thêm tiền .

Chloé Setter kết luận :
- Không ai dám bỏ trốn . Bọn chúng doạ , không có giấy tờ tuỳ thân , họ sẽ bị bỏ tù , sẽ không kiếm được đồng nào để trả nợ . Phải nói là mấy người trẻ vẫn mong kiếm được tiền , vì đối với họ , không có tiền để gửi về giúp gia đình là một điều ô nhục .

Còn đối với bọn đầu gấu , đây là một nguồn lợi khổng lồ : rủi ro ít , lợi nhuận cao . Trong các cuộc ruồng bố , phá cơ sở trồng trọt , chỉ có người lao công bị bắt , chúng ít khi có mặt . Vì thế mà từ nay Ecpat UK đấu tranh để những người trẻ Việt Nam được thừa nhận là nạn nhân nô lệ . Nhưng quá trình đạt tới quy chế này khá phức tạp . Ở Vương Quốc Anh cũng như ở Pháp , những người di dân này thường giữ im lặng : Chloé Setter giải thích là bọn đầu gấu ép buộc họ nếu bị bắt thì không được khai báo .

Tổ chức The Secret Gardeners ( Những người coi vườn bí mật ) còn muốn báo động cho một đối tượng khác : những người tiêu thụ cần sa . Chloé Setter giải thích :
- Người tiêu thụ không biết rằng những điếu thuốc họ hút là sản phẩm của nạn nô lệ .

Hiện tượng này không chỉ xảy ra ở nước Anh . Chúng ta biết rằng ở Cộng Hoà Séc , ở Đức cũng có những trại trồng cần sa ... Chúng tôi cũng đã điều tra ở cả bên Pháp . Tại Pháp ( chính quốc ) , có những vườn cần sa tại gia mọc lên trong bóng tối , chẳng hạn như tại một xưởng may đã đóng cửa , bỏ hoang , tại thị xã La Courneuve [ ngoại ô Bắc Paris , ND ] năm 2011 , tại căn nhà ở Saverne ( tỉnh Bas-Rhin ) năm 2012 , hay tại ngôi biệt thự Tremblay En France ( tỉnh Seine-Saint-Denis ) năm 2014 . Đằng sau mỗi vụ án này , đều có những người Việt Nam .

Elisa Perrigueur & Kiến Văn 2018/04/07

http://nhanquyenchovn.blogspot.fr/2018/04/tai-angres-nhung-di-dan-viet-nam-tren.html